Muối lạc của… bố

Tôi đoán rằng không ít trong số chúng ta luôn thừa nhận một điều, bố là người nấu ăn ngon nhất thế gian‼

Tại sao lại thế?

Nếu xem chương trình MasterChef thì các bạn nhận ra đa phần những đầu bếp siêu đẳng đều là nam giới. Để lý giải điều này, thì các nhà tâm lý học đưa ra một luận điểm là do nam giới giàu sự sáng tạo hơn và tập trung hơn.

Có thể đó là lý do tại sao bố của mỗi chúng ta là người nấu ăn ngon nhất thế gian. Tới nỗi, không phải chỉ những món cầu kỳ bố mới nấu ngon, mà những món dễ như…muối lạc thôi cũng rất là tuyệt cú mèo.

 Mùa thu hoạch lạc vụ Đông, các cánh đồng quê luôn ồn ã, náo nhiệt lạ thường bởi để thu hoạch thì phải lấy nước từ kênh đổ vào đồng, chảy tràn trên các luống ruộng chừng 1-2 ngày cho đất tơi rẽ ra, rồi sau đó mới có thể nhổ được nếu không sẽ đứt hết củ trong đất.

(Muối lạc món ăn quen thuộc của người dân Việt)

Trước khi nhổ, cây lạc được mẹ tôi dùng liềm cắt ngắn lại chỉ còn 15-20cm, phần lá sẽ được vứt trả lại luống, rồi mẹ sẽ đi một lượt dẫm dẫm chân lên cho nước, đất ngập xuống. Xong, túm phần thân kéo nhẹ từ từ lên, đôi khi còn bám theo cả những con giun đất loe ngoe, con cầy cậy thấy động cúi đầu bới đất tìm chỗ trốn, rồi cả những con nhộng Đông – Tây – Nam – Bắc, thi thoảng còn có tiếng hò nhau bắt ếch. Lạc nhổ lên rồi lấy phần củ xòa xuống luống đang lấp xấp nước cho rũ hết bùn đất, ngắm lại 1 lượt xem có đứt mất nhiều củ không, đoạn gom 5 khóm, 10 khóm quấn lại thành 1 túm, xếp ra quang gánh, cứ đủ một gánh sẽ quẩy ra xe cải tiến ở ngoài đường. Cả làng tôi cấp tập nhổ lạc kẻo để ngâm lâu quá hạt nảy mầm, lại không được thu nên cánh đồng huyên náo vô cùng.

Lạc đưa về xếp ra hiên nhà. Tranh thủ buổi tối, hoặc những lúc không phải học bài mẹ sẽ giao cho anh em tôi ngồi vặt từng củ ra, sau đó đổ ra sân phơi. Phần thân được phơi khô, mang nấu cơm. Lạc là loại cây cháy rất nỏ, lại không có mùi.

 Phần thân lá ngoài ruộng chỉ 3, 4 ngày sau sẽ hoai mục và sau vài đường cày ải, chúng hòa vào đất, cùng với giun đất bốc lên một mùi ngai ngải, sau mỗi lần như vậy đất đai màu mỡ, phì nhiêu hơn.

Những hạt lạc tròn mẩy sau khi qua sàng sẩy sẽ được mẹ cất vào hũ sành, để ở góc bếp cho khỏi xuống dầu. Mỗi khi có khách, bố thường rang một ít để làm mồi nhắm rượu.

Dưới ngọn lửa bếp rơm, lúc to lúc nhỏ, lúc liu riu, tay đảo lạc, tay thì dâu rơm, thật sự là rất khó để có thể cảm nhận được khi nào lạc chín vừa tới là khi nghe tiếng nổ lách tách đều tai, nếu sống một chút thì thiếu giòn, không có được mùi thơm, mà già một chút lại cháy và đắng.

 Bố thường bỏ một ít muối trắng vào chảo để rang cùng, như vậy hạt lạc sẽ lên màu đỏ đẹp, và muối khi khô sẽ dùng để giã trộn vào thành món muối lạc.Có lẽ đây là món ăn dân dã và gắn bó với tuổi thơ của nhiều thế hệ, nhất là những người lớn lên ở đồng quê.

(Muối lạc thơm bùi)

Để có món muối lạc ngon, cối đá phải được rửa sạch, làm khô, rồi lạc phải được ủ sau khi rang, xòa xòa cho tróc vỏ. Khi dùng chầy cũng không được mạnh tay bởi sẽ khiến hạt lạc bắn tung tóe, dập vỡ nát, cũng không nhẹ tay quá kẻo mảnh vỡ lại quá to, khi thì phải dùng chầy xoay xoay, chà lên cối để tạo độ đồng đều. Sự cảm nhận về công đoạn và độ tác động như thế nào phải là những người giỏi như bố tôi mới làm được.
Có được lọ muối lạc phải chia làm nhiều mẻ giã, bởi mỗi mẻ giã chỉ giã ít một thôi, giã nhiều phần dưới đáy cối sẽ bị nát quá, chúng nhanh xuống dầu, mất ngon.

Sau khi giã lạc xong, tới đoạn giã muối. Thực ra chỉ là thao tác dùng chầy nhay vào cối đá thì những hạt muối khô trắng đã vỡ vụn ra rồi. Ước chừng lượng muối vừa phải, trộn cùng với lạc là có món muối lạc trứ danh.
Mỗi chiều đi học về, tôi sà vào bếp, cạo bát cơm nguội, xúc thìa muối lạc, vị cơm mát lạnh, muối lạc mặn mặn mà ngầy ngậy, giòn tan, cứ thế ăn ngon thẻm.

 Ngày nay, tới cái cối đá xanh có lẽ cũng chỉ còn trong hoài niệm mỗi người. Làm món muối lạc cũng trở nên tối giản, lạc quay lò vi sóng, muối trắng thay bằng bột canh, cho vào máy xay và bấm nút vèo vèo, 5 phút có được món muối lạc. Nhưng không còn cảm nhận được sự thơm ngậy, bùi béo của món lạc rang xưa. Hay do tôi khó tính quá?

Tìm lại hương vị muối lạc xưa

Cho tới một lần, tôi mua thử món muối lạc thuần chay Hapi Vegan tại cửa hàng của Nông Nghiệp Sạch thì những định kiến xưa như được rũ bỏ.

(Muối lạc Hapi)

Hạt lạc đỏ rang chín tới, ủ vừa đủ độ giòn và giã tay thủ công, cánh lạc vỡ vừa phải, không có vết chém của dao xoay, lẫn cả những cánh lạc nhỏ, lẫn cả hạt vừng dập, khi ăn không còn xen lẫn tạp vị của bột canh, của tỏi, gia vị xen vào mà chỉ thuần khiết vị mặn của muối. Ngoài ra, hạt lạc đỏ cũng có tác dụng tốt như chữa ho, long đờm, giảm mỡ máu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch vành và các bệnh về tim.

Bữa cơm trưa văn phòng trở nên dễ chịu, thanh nhẹ hơn nhờ lọ muối lạc ăn kèm.Đơn giản nhưng lại tinh tế. Tôi nghĩ đây sẽ là gợi ý tốt cho các bạn tìm kiếm hương vị muối lạc của ngày xưa.

Huy Trần
 

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments